Biologisch is voor welgestelden (2)
Over smaak valt te twisten. Tijdens het memorabele etentje kwamen niet alleen de prijs, maar ook andere aspecten van het kopen van biologisch voedsel aan de orde. Het is gezonder, het smaakt lekkerder, het beter voor de biodiversiteit enzovoorts. U kent de argumenten. Maar op het aspect smaak is van alles af te dingen... en hoe zit het met het aspect gezondheid?
Ooit stelde een journalist van de Stentor mij de vraag waarom ik mijn groente kocht bij een van de biologische groenteverkopers op de markt in Zutphen. 'Omdat ik het aardige mensen vind', was mijn antwoord. De dame stond gelijk op het verkeerde been en keek me bevreemd aan. 'En omdat het verser is en dat proef je.' Smaak en milieu waren voor mij niet aan de orde en dat had ze naar mijn idee wel graag willen horen.
Recent onderzoek heeft aangetoond, zo meldde Foodlog, dat wat je proeft wordt bepaald door wat je verwacht in plaats van wat je ruikt of ziet. Uit het onderzoek blijkt dat mensen die dierenwelzijn, milieuvriendelijke landbouw of een fatsoenlijk loon voor derde-wereldproducenten belangrijk vinden, de producten die daarbij horen lekkerder vinden. Zelfs als er geen verschil in smaak is, vinden ze wat ze 'goed' vinden ook lekkerder.
Foodlog: 'Het kopen en eten van ethische voedingsmiddelen geeft morele voldoening en beïnvloedt onze smaakverwachting positief. Dit zorgt er vervolgens voor dat je daadwerkelijk een verbeterde smaak ervaart. En dat werkt volgens de onderzoekers weer als beloningsmechanisme, waardoor je er steeds meer naar neigt om alleen nog "goede" voedingsmiddelen te kopen en bereid bent om er meer geld aan uit te geven.'
Over gezondheid rept dit onderzoek uiteraard niet. Dat lag buiten de scope van het onderzoek. Door iedereen wordt gezegd dat biologisch gezonder is dan gangbaar zonder zich daarbij te beroepen op enig onderzoek. Biologisch voelt gewoon gezonder aan om allerlei voor de hand liggende redenen.
De pro-biologische groep wordt daarbij onder andere gesterkt door een knipsel dat op Facebook de ronde doet. Een knipsel zonder bronvermelding, zonder verwijzing naar welk onderzoek dan ook. Duidelijk is alleen dat het afkomstig uit een boek. Maar welk boek?
Nog onlangs schreef Frank van Berkum op Foodlog: 'Wetenschappers van de Amerikaanse Stanford University onderzochten de relatie tussen biologische voeding en onze gezondheid. Zij constateerden dat onderzoek naar échte gezondheidskenmerken – zoals ziekte en sterfte – in relatie tot biologische producten niet voorhanden bleek. Slechts drie studies onderzochten de effecten van biologische producten op allergieën en campylobacterinfecties, er werden geen verschillen gevonden. Vervolgens keken de onderzoekers naar voedingswaarden, bacteriële verontreiniging en de aanwezigheid van landbouwgiffen.'
'De voedingswaarden van biologische producten bleken niet wezenlijk af te wijken van die van grootschalig geproduceerde niet-biologische producten. Zo waren er geen echte verschillen in vitamines en mineralen, uitgezonderd het mineraal fosfaat. Biologische melk bevatte iets meer van het gezonde omega-3 vet dan gewone melk. Ook de gezonde polyfenolen (antioxidanten) kwamen iets meer voor in biologische producten, maar de verschillen waren te gering voor een duidelijke conclusie.'
'Daarnaast is aangetoond dat biologisch voedsel minder vaak pesticiden bevatte, maar de gemeten hoeveelheden pesticiden vielen allemaal binnen de veilige norm. De bacteriële contaminaties verschilden evenmin veel, maar biologisch geproduceerd kippen- en varkensvlees bevatte wel minder vaak resistente bacteriën. Op dat aspect hebben biologische producten een pluspunt.'
Tot zover Frans van Berkum. Waarmee is aangegeven dat we het eigenlijk niet goed weten en er misschien ook nooit achter zullen komen of biologisch daadwerkelijk gezonder is. Dus mijn advies blijft: kook zelf, koop verse producten en doe je inkopen met je ogen.