Streetfoodparadijs

Eigenlijk is het geen moment om een blog te schrijven. De wereld is geschokt door de aanslagen in Parijs. Maar het parool dat we ons niet moeten laten kennen, spreekt me aan. Dus business as usual - zeuren over ons voedsel.

Wat ons voedsel betreft waren de afgelopen weken ook schokkend. De Schijf van Vijf wordt door de plee getrokken en we moeten ons nu richten op 'echt eten'. Zelf koken, zonder zakjes, bakjes, potten en blikken. Voedselgoeroe Michel Pollan roept dit al zo'n jaar of tien. Maar het is nu pas door te dringen.
Nu heb ik dat de laatste veertig jaar niets anders gedaan. Met vallen en opstaan; lekker en niet lekker. De laatste jaren ben ik tot het besef gekomen, dat dat zelf koken weliswaar noodzaak is, maar dat het gros van de mensheid niet kan koken. En wanneer er dan geen lekkere hap op tafel komt, vervallen we weer in het oude stramien: we kopen weer zakjes, bakjes, potten en blikken. Want de industrie – Michel Pollan waarschuwt daar telkens voor – kan goed koken.



We moeten dus iets anders verzinnen. Bij Foodlog is er een stem opgegaan – helaas het was er maar één – om Nederland om te toveren tot een streetfoodparadijs. Je kookt je maaltijd op straat. Vers, met regionale producten en natuurlijk goed gekookt, gebakken of gebraden. Ik ben daar voorstander van. Niet alleen voor het voedsel maar ook omdat het onze leefomgeving een stuk kleurrijker zou maken.



Maar hoe introduceer je zo'n cultuur. Hoe krijg je de Nederlander aan een verantwoorde hamburger die het vier dubbele kost dan het gedrocht van McDonald's, Burger King of Wimpy's. En hoe krijg je de food-truck-uitbaters zover om onder druk van de markt niet al te berekenend te zijn en toch de kwaliteit te handhaven. Het lijkt een kip-ei-verhaal. En het vervelende is ik heb ook geen oplossing. Maar de omslag moet snel komen.
Ook in Nederland worden we te dik en – dat is een feit – één op de twee dikke mensen ontwikkelt diabetes. Geen goed vooruitzicht. Dus de mensen die pleiten voor de herintroductie van voedings- en kooklessen op school hebben het gelijk geheel aan hun kant. Dat is echter alleen geschikt voor de lange termijn. Wat doen we voor de korte termijn? Voor ons, voor u en ik? Wie het weet mag het zeggen. Maar ik zie heel stiekem toch iets in Zutphen als streetfoodparadijs. Het lijkt me top.

WAAR SMAAK LOKAAL

Ooit bedacht ik voor pensioenfonds PGGM een hippe, laagdrempelige winkel met designspullen. Achterliggend doel: de bezoekers aan de winkel ook te interesseren voor energetische renovatie. Zo'n laagdrempelige winkel was er nog niet in dit soort. Mijn voorstel ging niet door. Zo'n soort winkel is er nu wel en heet WAAR. Ik bezocht de Arnhemse vestiging aan het Brouwersplein. Niet om er iets te kopen, maar om de lunch te gebruiken. Een deel van de winkel is ingericht als lunchroom en op het plein is een bescheiden terras.

WAAR is wat je noemt een marketingconcept. Aan de wand wand in quasi onbeholpen letters de tekst: 'De smaak van lokale waar. Je proeft het in het WAAR SMAAK LOKAAL. SMOOTHIES van vers FRUIT uit de omgeving. SALADES met groenten van boeren UIT DE BUURT. Brood van DE BAKKER om de hoek. En als het toch van verder moet komen, is het in ieder geval BIOLOGISCH en EERLIJK...' Kortom, WAAR heeft een hoog bakfietsgehalte.
'De prijzen zijn inclusief een goed verhaal' bij WAAR SMAAK LOKAAL. Neem dat niet te letterlijk, ik heb geen verhaal gehoord. Waarschijnlijk duidde men op de beschrijvingen op het menu. Daarop overigens niets verrassends, ondanks het geprononceerde 'VERRASSING en AVONTUUR' op een van de andere borden.
Maar WAAR SMAAK LOKAAL serveert een uitstekende sandwich. Ik heb de vraag 'wat wil je: groot of klein. Wij maken onze porties altijd flink' niet hoeven beantwoorden. Men bracht gewoon de grote portie – twee grote, dikke bruine boterhammen met mozzarella, tomaat en basilicum.
Mooi brood. Mooi rijpe tomaat. En een mooi rulle mozzarella uit Zevenaar. Het 'puur, smaak en eenvoud', zoals de pay-off van SMAAK LOKAAL luidt, wordt helemaal waar gemaakt. Zeker om een keer terug te komen, alhoewel de bediening wel iets strakker mag.

WAAR is trouwens ook in Zutphen actief. Aan de Korte Beukerstraat. Daar geen Smaaklokaal.

SMAAK LOKAAL WAAR Arnhem, Brouwersplein 11, 6811 BL Arnhem
WAAR Zutphen (zonder proeflokaal), Korte Beukerstraat 14, 7201 KP Zutphen

Met een beetje inspanning...

Met een beetje inspanning kun je er ook komen. Bij biologisch voedsel dat niet te kostbaar is. Gewoon door direct te kopen bij de boer. Dan is de tussenhandel er tussenuit. En dat is interessant voor zowel boer als consument. Het kost wel wat tijd.

Ongenuanceerd vond u ze misschien. Mijn beide vorige blogs. Biologisch voedsel zou alleen voor welgestelden zijn. Natuurlijk is de werkelijkheid altijd genuanceerder dan je in honderd regels kunt opschrijven. Een blog is nu eenmaal geen essay, eerder een column. Dat moet, want de spanningsboog van de lezer is nu eenmaal niet groot. Daarom nu een derde blog over biologisch voedsel, terwille van de nuance. Er is namelijk wel een route om biologisch voedsel te kopen zonder daar de hoofdprijs voor te hoeven betalen. Ga de boer op.

In de regio Zutphen zijn er talrijke boerderijwinkels, ieder met hun eigen specialiteit. Soms biologisch, soms gangbaar, maar altijd met mooie verse producten voor een uiterst aanvaardbare prijs. De hele tussenhandel is weggesneden – de boer verkoopt zijn producten direct aan de consument. Soms zit zo'n boer in een samenwerkingsverband zoals het Biologische Product Achterhoek (BPA) of streekproducten Achterhoek. In hun boerderijwinkels verkoopt men elkaars producten soms aangevuld met de eigen producten van bijvoorbeeld de Landwinkel-organisatie. Daardoor hebben de winkels vaak een compleet assortiment.

Wanneer je goed oplet zie je dat gangbare en biologische boeren naar elkaar aan het groeien zijn. Bij de gangbare boeren wordt het spuiten van gif tot een minimum beperkt. Biologische boeren specialiseren zich door op hun grond grotere kavels met een soort groente te verbouwen. Doordat een teeltplan wordt gemaakt met collega telers is er in de winkel toch altijd een compleet groentepakket voorhanden. Deze aanpak sluit aan bij bij de gangbare groenteteelt. Flinke percelen met een behoorlijke aanplant van eenzelfde groente. Dat is anders bij de permacultuur, zoals bedreven op onder andere Helbergen. Permacultuur is gericht op het scheppen van een leefbare, duurzame samenwerking tussen de mens en zijn omgeving. De leer wil tegenwicht bieden tegen monoculturen, ontbossing en verwoestijning. Op betrekkelijk kleine kavels wordt een grote diversiteit aan groenten gekweekt.

Het houdt dus in dat je op de fiets moet stappen of de auto pakken om mooie verse producten uit eigen te gaan kopen en je portemonnee een beetje te sparen. Bij de een koop je dit, bij de ander is dat het lekkerst. De boer op kan dus ook een culinaire ontdekkingstocht in eigen regio betekenen.

De boer op in de eigen regio:

  • Bioakker - aanwezig op de donderdag- en zaterdagmarkt in Zutphen (biologisch)
  • De Meander - aanwezig op donderdagmarkt in Zutphen (biologisch dynamisch)
  • Stadslandbouw Zutphen - Park Helbergen - vrijdag tussen 13:00 en 16:00 uur aanwezig op de tuin (permacultuur)
  • Korenblik - Geesinkweg 13 Warnsveld - boerderijwinkel geopend op vrijdag en zaterdagochtend (biologisch)
  • Den 4-Akker – Kapelweg 14 Vierakker - boerderijwinkel (gangbaar, specialiteiten: zacht fruit en asperges)
  • De Kruisbrink - Kruisbrinkseweg 7, Toldijk - boerderijwinkel (woensdag gesloten)(gangbaar, specialiteiten: aardappelen en hoogstamfruit)

Toon meer artikelen